از هیئت تا خط مقدم؛ یادی از شهید طلبه، حمید قربانی/ به قلم صادق یزدی

کارون نیوز _ طلبه شهید حمید قربانی فرزند خداداد، متولد سال ۱۳۴۴ در شهرستان مسجدسلیمان است که دوران کودکی و نوجوانی خود را در محله نمره یک این شهر سپری نموده است. به‌خاطر فضای معنوی خانواده و نزدیکی منزلشان به مسجد، از نوجوانی با فضاهای مذهبی پیوندی عمیق داشت و به‌تدریج به بسیج و پایگاه مقاومت مسجد جامع نمره یک پیوست.

شهید قربانی دوران متوسطه را تا سوم دبیرستان در دبیرستان ۱۷ شهریور گذراند و سپس وارد حوزه علمیه المهدی شهرستان مسجدسلیمان شد. خانواده‌ای متدین داشت و پدر و مادرش همواره در نمازهای جماعت مسجد حضور پررنگی داشتند.

حمید  انسانی خوش‌سیما، مهربان و دوست‌داشتنی بود. اخلاق نیکو و رفتار گرمش با اطرافیان، بر جذابیت شخصیتیش می‌افزود. صدایی گیرا و دلنشین داشت و برای کودکان و هیئت‌های مذهبی، روضه‌خوانی و نوحه‌سرایی می‌کرد. خوب به یاد دارم که برای مراسم اهل‌بیت(ع) به‌ویژه در دهه اول محرم، وقت بسیار می گذاشت و به تعبیر امروزی، با جستجو و مطالعه، «تولید محتوا»ی مذهبی می‌نمود.

او برای آشنایی با نوحه‌ها و سبک‌های تازه مداحی، علاوه بر مطالعه کتاب‌ها و گوش سپردن به مداحان بزرگ، گاهی به شهرهایی مانند قم و تهران سفر می‌کرد، در مراسم آن‌ها شرکت می‌جست و سپس آن سبک‌ها را در مسجدسلیمان اجرا می‌نمود. همکاری و دوستی نزدیکش با حاج‌آقا محمدجواد یوسفی، در برگزاری هرچه باشکوه‌تر مراسم مذهبی تأثیر بسزایی داشت. به قول خودم، این دو بزرگوار در دهه ۶۰، «زوج هماهنگ» مداحی و مدیریت مراسم در شهرستان بودند و با همراهی یکدیگر، برنامه‌های مذهبی را با نظمی ویژه اداره می‌کردند. آن‌ها سبک‌های مداحان بزرگی مانند حاج منصور ارضی را در مراسم مسجدسلیمان زنده نگه می‌داشتند.

مسجدسلیمان که از دیرباز دارای هیئت‌ها و دسته‌های متعدد عزاداری و حسینیه‌های گوناگون بود و مداحان و نوحه‌خوانان محلی فراوانی در آن فعالیت می‌کردند، با حضور شهید قربانی و حاج شیخ محمدجواد یوسفی، مراسم شهر انسجام و برنامه‌ بهتری پیدا کرد و محتوای روضه‌ها و مداحی‌ها از غنای بیشتری برخوردار شد. حضور طلبه‌ها و روحانیون دیگری مانند حاج شیخ صادق امینی (سخنران زبردست و روضه‌خوان مجرّب) و بالاخص خطیب توانمند میر احمد رضا حاجتی نیز بر غنای مجالس می‌افزود و سبب جذب بیشتر مخاطبان می‌شد.

انصافاً مداحی و نوحه‌خوانی شهید قربانی، شور و حالی ویژه به مجالس می‌بخشید. به مرور، طلبه‌های دیگری مانند شیخ حمیدرضا کیان‌پور، شیخ صادق (شاپور) محمدپور، شیخ حیدر حجتی، شیخ ولی‌الله هاشم‌پور، شیخ رضا کریمی و دیگران نیز به جمع مداحان و سخنرانان مذهبی شهر پیوستند. همچنین، نوحه‌خوان‌هایی مانند مرحوم جمشید قنبری، علی تاجمیری و سید محمد صالحی در کنار این عزیزان، بر شور مجلس می‌افزودند.

در آن سال‌ها، علاوه بر مراسم دهه اول محرم در مساجد، حسینیه‌ها و تکیه‌های سطح شهر، در حوزه علمیه المهدی نیز تا پاسی از شب، مراسم ویژه‌ای برگزار می‌گردید که برگزار کنندگان ، مجلس‌ همان جمع ذکرشده بودند. علاوه بر آن مدیران و مؤسسان حوزه، از جمله حجج‌اسلام سید حسن ربانی، مظفری، محمدی نجات، حسین بهرامی، حاج‌آقای پورمحمدی و دیگران، به سخنرانی می‌پرداختند و گاه از سخنرانان منطقه‌ای، استانی و کشوری نیز دعوت می‌شد. این مراسم سال‌ها ادامه یافت و به تدریج به مساجد و تکیه‌های دیگر نیز گسترش پیدا کرد.

شهید قربانی در برنامه‌های سیاسی مذهبی شهر حضوری فعال داشت و همزمان، به‌عنوان یک طلبه پیگیر، به تحصیل علوم دینی ادامه می‌داد. او در چند نوبت به جبهه‌های حق علیه باطل اعزام شد تا اینکه در سال ۱۳۶۵، به همراه جمعی از طلبه‌ها و رزمندگان مسجدسلیمانی، به گردان سلمان پیوست. وی در عملیات‌های کربلای ۴ و ۵ حضور یافت و در شبی که رزمندگان این گردان در عملیات پیروزمند کربلای ۵ به خط مقدم دشمن یورش بردند، به فیض شهادت نائل آمد.

پیکر پاک این شهید بزرگوار پس از چند روز به مسجدسلیمان انتقال یافت و پس از تشییعی پرشکوه، در قطعه شهدای فتح‌الفتوح کلگه به خاک سپرده شد. به یاد دارم که بازگشت پیکر او با چند روز تأخیر همراه بود؛ برخی دوستان نقل می‌کردند که پیکر این عزیز ابتدا به شهرهای شمال غربی کشور منتقل شده و پس از شناسایی، به مسجدسلیمان بازگردانده شده است. به خاطر آمد که در عملیات کربلای ۵، گردانی از رزمندگان ترک‌زبان به نام «گردان سلمان» از لشکر ۳۱ عاشورا در کنار ما بودند و احتمالاً همین شباهت نام گردان‌ها، موجب انتقال پیکر شهید قربانی به تبریز شده بود.

برخی دیگر دوستان نیز باور داشتند که به دلیل ارادت ویژه این شهید بزرگوار به امام رضا(ع)، پیکر مطهرش بطور اسرار آمیزی برای پابوسی به مشهد مقدس برده شده و سپس به مسجدسلیمان بازگردانده شده است.

با بازگشت پیکر شهدای کربلای ۵، تشییعی با عظمت در مسجدسلیمان برگزار شد و پیکر شهید حمید قربانی در گلزار شهدای فتح‌الفتوح کلگه آرام گرفت؛ مأوایی که امروز زیارتگاه عاشقان و دل‌باختگان راه اوست.

بر اساس سنگ مزار این شهید بزرگوار تاریخ شهادت ایشان۲۴ دی‌ماه ۱۳۶۵ و محل شهادت‌اش منطقه شلمچه در عملیات کربلای ۵ می باشد.

روحش شاد و یادش گرامی باد.